Ο ρόλος της πίστης στη θεραπεία (nocebo effect)

Αν σας σταματούσε μπροστά από ένα νεκροταφείο ένας κύριος αργά το βράδυ και με σοβαρό ύφος σας έλεγε ότι είσαστε καταραμένος και ότι δήθεν θα πεθάνετε σύντομα τότε η πιο πιθανή αντίδρασή σας θα ήταν να τον περνούσατε για τρελό. Αντίθετα, αν ένας γιατρός με άσπρη περιβολή και πτυχία στον τοίχο σας έλεγε ότι έχετε καρκίνο σε προχωρημένο στάδιο τότε το πιο πιθανό θα ήταν να σας κοβόταν τα πόδια. Μάλιστα το σοκ θα ήταν τόσο μεγάλο που ακόμη και αν ο γιατρός είχε κάνει λάθος διάγνωση είναι πολύ πιθανό η λάθος διάγνωσή του να σας αρρώσταινε στην πραγματικότητα!

Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζουν διάφορες επιστημονικές έρευνες που έρχονται να επαληθεύσουν και να εξηγήσουν τις κατάρες, τα βουντού και τη σύγχρονη αυθυποβολή.

Σε μια γνωστή περίπτωση της δεκαετίας του 1970 ένας ασθενής διαγνώστηκε ως καρκινοπαθής τελευταίου σταδίου με πολύ λίγο ακόμη χρόνο ζωής. Ο ασθενής πέθανε εντός του χρονικού ορίου που του έδωσαν οι γιατροί. Παρόλα αυτά η αυτοψία έδειξε ότι ο καρκίνος που πράγματι είχε δεν ήταν τελικού σταδίου αλλά πολύ μικρός και χωρίς να έχει εξαπλωθεί. Ο ασθενής δεν πέθανε από τον καρκίνο του αλλά από την πίστη του ότι θα πέθαινε στα συγκεκριμένα χρονικά πλαίσια που του είπαν.

Έτσι όπως το περίφημο φαινόμενο placebo επηρεάζει θετικά τους ανθρώπους στους οποίους είπαν ότι παίρνουν μια ουσία με θετικές επιδράσεις (ενώ έπαιρναν π.χ. μόνο χάπι με ζάχαρη και νερό..), έτσι και το φαινόμενο nocebo λειτουργεί αντίστροφα επηρεάζοντας αρνητικά την υγεία των ανθρώπων που πιστεύουν ότι κάτι έχουν ή κάτι θα πάθουν.

Όπως δείχνουν όλο και περισσότερες έρευνες, η ιδέα ότι είμαστε άρρωστοι μας κάνει άρρωστους ενώ στην πραγματικότητα δεν έχουμε τίποτα. Για παράδειγμα οι ασθενείς που γνωρίζουν ότι συγκεκριμένα φάρμακα έχουν κάποιες παρενέργειες είναι και πιο πιθανό να αναπτύξουν αυτές τις παρενέργειες. Σε μια περίπτωση παρατηρήθηκε ότι ασθενής που ήθελε να αυτοκτονήσει πήρε ένα κουτί χάπια και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, η πίεσή του είχε πέσει πολύ χαμηλά και ανέπνεε γρήγορα. Οι γιατροί δεν μπορούσαν να τον επαναφέρουν έως ότου ένας γιατρός διαπίστωσε ότι τα χάπια που πήρε ο ασθενείς για να αυτοκτονήσει ήταν ψεύτικα χάπια placebo. Όταν το είπαν στον ασθενή αυτός ανέκαμψε σχεδόν άμεσα μέσα σε 15 λεπτά.

Οι έρευνες έχουν δείξει ότι κατά το φαινόμενο placebo αυξάνεται η ποσότητα της ντοπαμίνης στον εγκέφαλο ενώ κατά το φαινόμενο nocebo μειώνεται. Μάλιστα στην ιατρική σχολή του Τορίνο φτιάχτηκε πραγματικό φάρμακο που αντιμετωπίζει το πρόβλημα μιας φανταστικής ασθένειας μπλοκάροντας στον εγκέφαλο τους υποδοχείς της ορμόνης χολικυστοκύνης.

Σύμφωνα με κάποια πρόσφατη έρευνα οι γυναίκες που πιστεύουν ότι είναι πολύ πιθανόν να πάθουν καρδιακό επεισόδιο παθαίνουν πράγματι τέσσερις φορές συχνότερα καρδιακά επεισόδια.

Το βιομοριακό μοντέλο που έχουμε για τον κόσμο δεν μας επιτρέπει εύκολα να πιστέψουμε ότι μπορούμε να πεθάνουμε λόγω της πίστεώς μας. Παρόλα αυτά όλο και περισσότερες έρευνες καθώς και πανεπιστημιακά ερευνητικά ινστιτούτα επαληθεύουν αυτό τον ισχυρισμό.

Ο Clifton Meador ιατρός στην ιατρική σχολή του Vanderbilt (Nashville, Tennessee) θεωρεί ότι η διάγνωση θανάτου, που εκλαμβάνεται χωρίς αντιρρήσεις από τον ασθενή, λειτουργεί ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία αφού η κακή ψυχολογία του ασθενούς οδηγεί σε χειροτέρευση της υγείας του. Όπως χαρακτηριστικά λέει ο Meador, μπορεί κάποιος να πείσει ανθρώπους ότι θα πεθάνουν και αυτοί πράγματι να πεθάνουν!! Αυτός ίσως ήταν άλλωστε και ο μηχανισμός με τον οποίο λειτουργούσαν παλαιότερα οι κατάρες.

Νομίζω ότι τα παραπάνω μπορούν να φανούν ιδιαίτερα χρήσιμα σε πολλούς και στη θεωρία και στην πράξη.

greekrider.wordpress.com
Share on Google Plus

About apenanti oxthi

Μια άλλη ματιά στην λεωφόρο των πληροφοριών.