Τι είναι ο 3D καπιταλισμός;

Για πολλούς είναι η Τρίτη βιομηχανική επανάσταση. Είναι ο Ψηφιακός καπιταλισμός (digital capitalism) ή αλλιώς ο καπιταλισμός 3.0 ή 3D. Πρόκειται για έναν συνδυασμό του γνωστού οικονομικού μοντέλου με τις νέες τεχνολογίες όσον αφορά στη διακίνηση αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων στα πλαίσια μιας
παγκοσμιοποιημένης αγοράς με τη χρήση του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Στο ανθρωπολογικό πεδίο οι λύκοι της Γουόλ Στριτ, αυτοί οι ηδονιστές χωρίς καρδιά, αντικαθίστανται από τις ελίτ των νέων τεχνολογιών, ενώ οι εργαζόμενοι θα πληγούν για ακόμα μία φορά, καθώς η αναδόμηση του κόσμου δεν αναμένεται να γίνει με την απελευθέρωση της εργασίας από το κεφάλαιο, αλλά με την απεξάρτηση του κεφαλαίου από το βάρος των εργαζομένων! Οι οργανωτικές και τεχνικές καινοτομίες, με άλλα λόγια, θα είναι οι απαντήσεις του κεφαλαίου στην αντίσταση των εργαζομένων στη σημερινή άγρια λιτότητα και την απογύμνωση από όλες τις κατακτήσεις στον εργασιακό και κοινωνικό τομέα. Η ταξική, δηλαδή, σύνθεση (σχέση κεφαλαίου και εργασίας) επιχειρείται να αποδομηθεί αλλά και να ανασυντεθεί με την επανεισαγωγή της τάξης μέσω της τεχνικής και των νέων μεθόδων οργάνωσης της εργασίας, αλλά και τη στρατιωτική οργάνωση της κοινωνίας.

Η σημερινή ψηφιακή έκρηξη προκλήθηκε με τη μόνιμη ψηφιακή σύνδεση  και τηλεπαρουσίαση στον κόσμο, προκαλώντας παράλληλα ένα νέο γύρο «δημιουργικής καταστροφής" -μια "ιδέα" αγαπητή στον  αμερικανικό οικονομολόγο Joseph Schumpeter (1883-1950) -  αλλά και την απορρύθμιση της αγοράς στο όνομα της «φορολογικής βελτιστοποίησης», που στέρησε στο "το κράτος πρόνοιας" τους αναγκαίους πόρους για την επίτευξη των αποστολών του
.
Ο κόσμος των μεγαdata, των 3D εκτυπωτών, του διαδικτύου, είναι αυτός της «επιστροφής στο μέλλον» και της εργασίας ορισμένου χρόνου και έργου, που πληρώνεται όλο και λιγότερο και μάλιστα χωρίς ασφάλιση.

Ο φυσικός και άμεσος κοινωνικός δεσμός αντικαθίσταται από το πανταχού παρόν κοινωνικό δίκτυο. Ο χρόνος εργασίας δεν είναι πλέον ένας στόχος. Τώρα έχουμε την αγορά του ανθρώπινου χρόνου (ανθρωποώρα!) που αγοράζεται σε συγκεκριμένο τόπο για ορισμένο έργο. Όλα αυτά γίνονται με τον έλεγχο του πιο πολύτιμου πόρου του εικοστού πρώτου αιώνα, πάνω στον οποίο στηρίζεται ο καπιταλισμός 3.0, και είναι το λογισμικό των ηλεκτρονικών υπολογιστών, η ψηφιακή έκρηξη που καταβροχθίζει τον κόσμο με ενθουσιασμό και κέφι, όπως έχει ήδη καταβροχθίσει τη μουσική και τον Τύπο. Ο μαύρος χρυσός του 21ου αιώνα είναι τα Data (δεδομένα, πληροφορίες): Κάθε μέρα το σύνολο της ανθρωπότητας τροφοδοτεί το μεγάλο ψηφιακό λέβητα ρίχνοντας με «φτυάρια» σ’ αυτόν αδιαλείπτως φρέσκα δεδομένα .

Τα data, τα δεδομένα είναι τα μόνα που έχουν ψυχή. Το σώμα, ο άνθρωπος συρρικνώνεται σε μία δομή πληροφοριών. Τα άλλα, ο έρωτας, η αγάπη, το σεξ είναι απλές διεγέρσεις, απλές διευθετήσεις αναγκών. Όλα ολοκληρώνονται χωρίς επαφή, χωρίς κανείς να αγγίξει κανέναν. Ακόμη και η επαφή με τα μάτια, το βλέμμα που μοιράζεται για μια στιγμή, σημαίνει παραβίαση των συνθηκών που κάνουν μία κοινωνία να λειτουργεί. Το παν είναι η σκέψη, το παιγνίδι με τη σκέψη, η σκέψη έξω από τα όρια, η επίθεση στα όρια της αντιληπτικής ικανότητας, η σπέκουλα στο κενό. Κι αν το ζην επικινδύνως του υπερμανιακού καπιταλιστή ήδη συστήνει τη νέα φυλή των «υπερ-ατόμων» των πλανητικών «πάνω», από την άλλη ο παλιός αστικός κόσμος, χωρίς συνοχή πια, χωρίς ταυτότητα, καθίσταται ένα συνονθύλευμα από τεχνικά γεγονότα, από ασήμαντα τεχνικά στοιχεία. Εδώ, η απουσία εαυτού, το ξερίζωμα και η διάρηξη των παλιών αστικών δικτύων, επιφέρουν την ενδόρηξη, που καταλήγει στον αυτοχειριασμό. Έτσι, η μόνη γλώσσα των «κάτω» γίνεται το παραλήρημα και το μίσος. Το μίσος είναι το μόνο που καταφέρνει να βρει ο απόκληρος, ο αποκλεισμένος για παρηγοριά. Καθώς μισεί γίνεται «κάτι». Θέλει να σκοτώσει για να αξίζει κάτι και η δική του ζωή. Μόνο στο θάνατο μπορεί να δει το πρόσωπό του. Στο θάνατο του άλλου, γιατί ο δικός του έχει επισυμβεί. 

Αλλά αυτά τα προσωπικά δεδομένα, τα προσωπικά data θα γίνονται όλο και περισσότερο λεία των πειρατών του διαδικτύου που θα ζητούν λύτρα, οδηγώντας στην κοινωνίας της γενικευμένης επιτήρησης, η οποία αντικατέστησε την κοινωνία των ατομικών ελευθεριών και των κοινωνικών δικαιωμάτων. Η κοινωνία της ελευθερίας και της δημοκρατίας δεν υπάρχει πια, ζούμε σε μία δεσποτεία αλλά προτιμούμαι να απωθούμαι αυτό το γεγονός, να το παραγνωρίζουμε.
Οι μελλοντικές γενιές θα είναι τα θύματα που θα τροφοδοτούν τον ψηφιακό Μινώταυρο;  Ή θα βυθιστούν σε μια «κόπωση της ύπαρξης τους», σ’ ένα διαρκές «βαριέμαι», συνδυασμένο με μία αναγκαστική  πολύ-εργασία (εργαζόμενος βάουτσερ το πρωί, αυτό-απασχολούμενος το απόγευμα, περιπατητής σκυλιών το σούρουπο, ντελίβερι το βράδυ) κι έναν αδιάλειπτο ανταγωνισμό.


Άραγε, είμαστε στην αυγή ενός «υπερκαπιταλισμού» όπου τα πάντα –σώματα, ψυχές, ζωές- είναι εμπόρευμα, και ο οποίος ανοίγει το δρόμο σε νέους απολυταρχισμούς και δεσποτείες, ή οδεύουμε, αντ ' αυτού, σ’ έναν «μετα-καπιταλισμό», όπου η συμμετοχή και το μοίρασμα θα αντικαταστήσουν την εμπορική ανταλλαγή, ή μήπως θάχουμε μια τελική ισορροπία μεταξύ αυτών των δύο άκρων;


Share on Google Plus

About apenanti oxthi

Μια άλλη ματιά στην λεωφόρο των πληροφοριών.