Οικοδομώντας Κοινότητες Κοινών - Ένα ντοκυμαντέρ για τα Δίκτυα στην περιοχή του Σαρανταπόρου Ελασσόνας

Η Ελλάδα διανύει τον 6ο χρόνο ύφεσης. Οι πολιτικές λιτότητας που επιβλήθηκαν από το ΔΝΤ, την ΕΚΤ και τις μνημονιακές πολιτικές δυνάμεις εντός της χώρας, προκάλεσαν μια πρωτόγνωρη κρίση στην οικονομία, στην κοινωνική ζωή, την πολιτική και τον πολιτισμό. Στις προηγούμενες δυο δεκαετίες, η επιβολή νεοφιλελεύθερων πολιτικών οδήγησε στην αποδιάρθρωση των κοινωνικών δικτύων που προϋπήρχαν, αφήνοντας έτσι την κοινωνία απροετοίμαστη μπροστά στην επερχόμενη κατάσταση. Στη διάρκεια των τελευταίων ετών, κι ενώ μεγάλα τμήματα του κοινωνικού ιστού βρέθηκαν αποκλεισμένα από τη σφαίρα τόσο της ιδιωτικής όσο και της κρατικής οικονομίας, κάνουν την εμφάνισή τους μέσω των αναδυόμενων -εν μέσω κρίσης- κοινωνικών κινημάτων, σχηματισμοί φυσικών και ψηφιακών δικτύων όχι μόνο στους επίσημους πολιτικούς και οικονομικούς κύκλους, αλλά και με τη μορφή ριζωματικών δομών συνύπαρξης, αλληλεγγύης και καινοτομίας. Οι άνθρωποι συναντιώνται, πειραματίζονται με αντισυμβατικούς τρόπους συνεργατικότητας και δένουν τις δραστηριότητες τους σε διαφορετικά φυσικά και ψηφιακά δίκτυα.

Στο ντοκυμαντέρ «Οικοδομώντας Κοινότητες Κοινών∙ Ένα ντοκυμαντέρ για τα Δίκτυα στην περιοχή του Σαρανταπόρου», εξερευνούμε σε βάθος το ταξίδι ενός τέτοιου εγχειρήματος και της κοινότητας που δημιουργείται γύρω απ’αυτό: την αρχή, το υπόβαθρο και τις προσδοκίες που γεννιούνται στα μέλη της. Καθώς και την ποικιλία των πτυχών της κοινωνικής ζωής που αφορά έμμεσα ή άμεσα, τις νέες τεχνολογίες, το αντάμωμα γενεών και του ντόπιου στοιχείου με απόδημους όπως και με άλλες αντίστοιχες κοινότητες εντός κι εκτός Ελλάδας.
Το Σαραντάπορο είναι ένα ορεινό χωριό στη Βόρεια Ελλάδα, στον δήμο Ελασσόνας. Πρόκειται για μια περιοχή με αγρο-κτηνοτροφική οικονομία η οποία δεν έμεινε ανεπηρέαστη από την κρίση. Ακόμη και πριν από αυτήν όμως, η κρατική μέριμνα για την περιοχή ήταν ελλειπής. Η νεολαία μετακινούνταν στα μεγάλα αστικά κέντρα ή στο εξωτερικό, δεν υπήρχε πρόσβαση στο διαδίκτυο και οι ντόπιοι βίωναν απομόνωση αλλά και αποκλεισμό από βασικές υπηρεσίες, όπως η υγειονομική περίθαλψη.

Το 2010, μια ομάδα ανθρώπων δημιουργεί την υποδομή για ένα κοινοτικό, ασύρματο δίκτυο έχοντας ως στόχο την σύνδεση των χωριών της περιοχής μεταξύ τους αλλά και με τον υπόλοιπο κόσμο. Όπως λένε οι ίδιοι:
«Η προσπάθειά μας έχει ως στόχο τη δημιουργία μιας κοινής χρήσης ασύρματης δικτυακής υποδομής (infrastructure as a commons) και την οικοδόμηση μιας κοινότητας γύρω από αυτή. Δεν πρόκειται απλά και μόνο για την δυνατότητα πρόσβασης στο διαδίκτυο σε απομακρυσμένες περιοχές. Οι ντόπιοι συμμετέχουν ενεργά διαθέτοντας χώρο στα σπίτια τους για να φιλοξενηθεί ο απαραίτητος δικτυακός εξοπλισμός, σχηματίζοντας τοπικές ομάδες υποστήριξης για την ανάπτυξη και συντήρηση της υποδομής, την απόκτηση και ανταλλαγή γνώσεων στις σύγχρονες τεχνολογίες, ενισχύοντας ακόμα περισσότερο την προσωπική επαφή και την συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων. Μέσα από αυτή την εμπειρία μας η επιθυμία μας είναι να δημιουργήσουμε ένα πρότυπο όχι μόνο για ανάπτυξη, λειτουργία και επέκταση κοινοτικών ασύρματων δικτύων, αλλά και για την οικοδόμηση κοινοτήτων που έχουν ως στόχο την τοπική ανάπτυξη και την συνεργατικότητα για την παραγωγή κοινών αγαθών.»

Ωστόσο, καθώς το πρότζεκτ ωριμάζει με τον χρόνο, η κοινότητα του δικτύου Sarantaporo.gr στοχεύει ακόμη παραπέρα. Επιθυμούν να αποτελέσουν τον καταλύτη ώστε οι ντόπιοι να ξανα-οργανώσουν συνεταιρισμούς βάσει του ασύρματου δικτύου, να ανα-ζωογονήσουν την τοπική οικονομία καθιστώντας τη βιώσιμη, πιο εξωστρεφή και ανεξάρτητη από τον κρατικό ή εταιρικό έλεγχο. Ευελπιστούν να γεφυρώσουν τεχνολογίες αιχμής (όπως αυτή ενός ασύρματου δικτύου) με τις πραγματικές, καθημερινές προκλήσεις μιας επαρχιακής κοινότητας της οποίας η οικονομία βασίζεται στον πρωτογενή τομέα.

Ποιές είναι αυτές οι προκλήσεις; Πώς γεννιέται μια κοινότητα και πώς επηρεάζονται οι προϋπάρχουσες κοινωνικές δομές κατά τη διαδικασία αυτή; Ποιές είναι οι ιστορίες των ανθρώπων που εμπλέκονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο σ’ αυτή τη διαδικασία; Τί σχέση μπορεί να έχει ένα εγχείρημα σ’ έναν μικρό επαρχιακό πληθυσμό, σε μια απομακρυσμένη περιοχή της χτυπημένης από την κρίση Ελλάδας, με ένα πρόγραμμα ΤΠΕ (Τεχνολογίας Πληροφοριών & Επικοινωνιών) του πανεπιστημίου της Καταλονίας και - σε ένα ευρύτερο πλαίσιο - με τις προσπάθειες δημιουργίας ενός νέου κοινού εδάφους για τους λαούς της Ευρώπης;
Αυτά είναι κάποια από τα ερωτήματα που διατρέχουν το ντοκιμαντέρ.



Περισσότερα για το ντοκιμαντέρ και στήριξη της προσπάθειας τους ΕΔΩ
Share on Google Plus

About apenanti oxthi

Μια άλλη ματιά στην λεωφόρο των πληροφοριών.