Bring it all back home Bob Dylan: πενήντα χρόνια μετά

Το να γράφεις για τον άνθρωπο με τις περισσότερες βιογραφίες σε χαρτί, τον Bob Dylan φυσικά, είναι σαν να προσπαθείς να βρεις το δρόμο σου μέσα σε ένα λαβύρινθο με πάτωμα από κινούμενη άμμο. Έχουν γραφτεί τόσα πολλά, έχουν υπονοηθεί ακόμα περισσότερα ακόμα και σε επίπεδο συνομωσιών. Τόσο σημαντικός ήταν, όμως, για την αντικουλτούρα των 60’s στην αναβράζουσα αμερικανική κοινωνία.
Eίπα αντικουλτούρα. Ναι, γιατί μέρος ( και ιδιαίτερα σημαντικό μάλιστα ) αποτελούσε ο ίδιος, Έστω και αν συχνά-πυκνά το αρνιόταν. Κάθε του άλμπουμ, κάθε του κίνηση του στην ουσία, προκαλούσε αντιδράσεις, σπασμωδικές κινήσεις και πολεμικές σε ολόκληρο το φάσμα όσων αντιπολιτεύονταν-με οποιονδήποτε τρόπο-το τέρας του καπιταλισμού εκεί στην άλλη μεριά του Ατλαντικού. Ισορροπούσε σχεδόν τέλεια μεταξύ μιας mainstream καλλιτεχνικής protest έκφρασης και μιας περισσότερος κρυπτικής και, κυρίως, ελιτίστικης συνεισφοράς στην τέχνη μέσω των νεουορκέζικων κύκλων της διανόησης πολύ πριν αυτοί γίνουν household brand names. 

Θυμίζω την παρουσία στο background του Allen Ginsberg στο
πρωτοποριακό-για το έτος 1965-βιντεάκι του Subterranean homesick blues. To lower east side, to village και ο κόσμος του ήταν ο περίγυρος του.
Παράλληλα, όμως, ο ίδιος ήθελε να εκφραστεί με το δικό του προσωπικό τρόπο γι’αυτό και ο τίτλος του άλμπουμ. Και το προσωπικό του όραμα εκείνα τα χρόνια σταματούσε να είναι η protest folk για τους πιουρίστες και μεταμορφωνόταν σε rock n’ roll. Αυτή η οριστική αλλαγή του γίνεται σαφής  με αυτό το άλμπουμ. Είναι χαρακτηριστική η δυσαρέσκεια αλλά κυρίως η ειρωνεία και η ανεκτικότητα που-ακόμα και σε επίσημες δηλώσεις του-αντιμετώπιζε όσους τον κατηγορούσαν ( γραπτά μα ακόμα και σε συναυλίες ) ως ξεπουλημένο. Ναι, για πολλούς το να παίζεις rock n’ roll ήταν ξεπούλημα, προδοσία και αυτός ένας μεγάλος Ιούδας. Προφανώς ο ίδιος με τη γνωστή κρυπτικότητα του δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά, ούτε ήθελε να εξηγήσει.

Η ηλεκτρική αλλαγή του Bring it all back home περιείχε την ουσιώδη για κάθε καλλιτέχνη ( ιδιαίτερα για όσους παίρνουν το ρόλο-ηθελημένα ή αθέλητα-του spokeperson ) εναντίωση με τις απαιτήσεις του κόσμου ακόμα και με τις απαιτήσεις, κοινωνικές και πολιτικές, όσων τον στηρίζουν. Και όταν μιλάμε για όσους τον στήριζαν, για τη νεολαία κυρίως που επέλεγε να εκφραστεί διαφορετικά, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως οι συνισταμένες του τότε είναι τελείως διαφορετικές-και πολύ περισσότερο επιθετικές- από αυτές του σήμερα.
Εκείνη την εποχή η διάδραση κοινού και καλλιτεχνών ήταν έντονη, άμεση και επιθυμητά ριζοσπαστική και, μάλιστα, σε μαζική κλίμακα. Αυτή η διάδραση, για παράδειγμα, έφερνε μαζικές πωλήσεις στους, ουσιαστικά, πειραματισμούς του Hendrix και επέτρεπε σε ένα ξεκάθαρα μαζικό και mainstream event όπως το Woodstock να παίζει η Joan Baez, μπροστά σε δεκάδες χιλιάδες, τραγούδια για το Joe Hill. Όλα τα παραπάνω δεν ήταν για να τα αψηφάς. Πολλοί έχτισαν καριέρες και έβγαλαν τεράστια ποσά πουλώντας επανάσταση. Ο Dylan, όμως, έκανε ακριβώς αυτό και μετά από μια σειρά,θρυλικών πλέον, folk άλμπουμ έβαλε τον ηλεκτρισμό στον ήχο του.
Παράλληλα, ακριβώς επειδή δεν επιθυμούσε να βγάζει μια εικόνα προς τα
έξω, υπονόμευσε τον εαυτό του με το χαρακτήρα των τραγουδιών. Ξεκάθαρα πολιτικοί και επιθετικοί στίχοι εναλλάσσονταν με πολύ προσωπικές εξομολογήσεις ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που, σε όλα του τα άλμπουμ, ένα mainstream κοινό εκτιθόταν στην πολύ αξιόλογη, μα καθόλου βατή, ποίηση του στα οπισθόφυλλα των δίσκων του. Το ίδιο υπονομευτικά, πρώτα από όλα για το ευπώλητο της δουλειάς του, λειτουργούσε η εναλλαγή ηλεκτρισμού με τις ακουστικές συνθέσεις. Το να γίνω περισσότερο αναλυτικός για αυτό το άλμπουμ και τα τραγούδια του, θα ήταν σαν να παραβιάζω ανοιχτές πόρτες με τόσα που έχουν γραφτεί.
Εκείνη την εποχή, όπως και κάθε εποχή, υπήρχε ένα πολύ ισχυρό ρεύμα (καλλιτεχνικά, κοινωνικά, πολιτικά ακόμα και εμπορικά αν θες ) προς μια κατεύθυνση και ο ίδιος επέλεξε να πάει κόντρα σε αυτό, στην ουσία όμως ενισχύοντας (έστω και αν τότε δεν φαινόταν έτσι, πότε δεν φαίνεται αρχικά έτσι ) τη συνεχή ανάγκη για αλλαγή και μετάλλαξη κάθε ριζοσπαστικής συνιστώσας ενός κινήματος.

Ο πόλεμος στο Βιετνάμ μπορεί χρόνια μετά να σταμάτησε, ο πόλεμος των κινημάτων του τότε με την εξουσία να μην κερδήθηκε, αλλά η μάχη του ίδιου για την ελεύθερη καλλιτεχνική έκφραση κερδήθηκε θριαμβευτικά.

http://www.provo.gr/bring-it-all-back-home-bob-dylan/
Share on Google Plus

About apenanti oxthi

Μια άλλη ματιά στην λεωφόρο των πληροφοριών.