Χαμομήλι..., γιατρός φυτών και ανθρώπων ( Marticaria Chamemilla ).

Ο Δαυίδ των βοτάνων. Ταπεινό στη φύση του όπως και στις βλαστικές του απαιτήσεις. Ένα μικροσκοπικό μεν φυτό με γιγαντιαίες όμως θεραπευτικές χρήσεις.

 Παρά το γεγονός ότι χρησιμοποιείται ευρέως, οι επιστήμονες ερευνητές συνεχίζουν ν’ ανακαλύπτουν συνεχώς νέα στοιχεία σχετικά με τις ενεργές ουσίες και ιδιότητες που περιέχει, για την βοήθεια παρασκευής διαφόρων σκευασμάτων φαρμακευτικής και καλλυντικής χρήσης.

Το Χαμομήλι, ή Χαμοπούλα, (Marticaria Chamemilla), (engl: Chamomile ) πήρε το όνομα του από το άρωμά του (μήλο του εδάφους) και ο πρώτος που αναφέρει τις ευεργετικές του ιδιότητες είναι ο Ιπποκράτης (460-370 π. Χ.), ο πατέρας της Ιατρικής που το θεωρούσε εμμηναγωγό και φάρμακο κατά της υστερίας. Είναι μονοετής πόα της οικογένειας των Συνθέτων ή Κομποζίτων (δικοτυλήδονα), η επιστημονική ονομασία του είναι Chamomilla. Η πιο γνωστή ποικιλία του χαμομηλιού που φύεται και ευδοκιμεί στην Μεσόγειο και ιδίως στην Πελοπόννησο, είναι η Chamomilla recutita.


Έχει λεπτά φύλλα, δις ή τρις πτεροσχιδή, σε προμήκη τμήματα, τ’ άνθη του σχεδόν τριχοειδή σχηματίζουν μοναχικά κεφάλια, με ανθίδια λευκά γλωσσοειδή, σχηματισμένα γύρω από το κεντρικό κίτρινο στέλεχος του άνθους, κωνικό προεξέχοντα ταξιανθικό τους δίσκο, που είναι σχηματισμένος από πολύ μικρά σωληνοειδή άνθη.

Το χαμομήλι έχει επίσης ονομαστεί «γιατρός των φυτών», γιατί όπου φύεται, το ριζικό του σύστημα βοηθάει όλα τ’ ασθενικά φυτά που φύονται μαζί του.

Είναι φυτό που φθάνει σε ύψος από 0,05 έως και 0,60 εκατοστά περίπου. Αποτελείται από πολυκλαδικό όρθιο και λείο βλαστό. Η άνθηση αρχίζει τον Απρίλιο και διαρκεί μέχρι και τον Ιούνιο.

Από το φυτό συλλέγονται μόνον τ’ άνθη, όταν ανοίξουν καλά και πριν αρχίσουν να πέφτουν τα πέταλά των. Στην συνέχεια αποξηραίνονται σε σκιερό ή σκοτεινό μέρος και συσκευάζονται συνήθως αεροστεγώς για να διατηρηθούν όσο το δυνατόν πιο πολύ οι ουσίες που περιέχονται στα συλλεγόμενα άνθη.

Το χαμομήλι έχει σημαντικές θετικές επιδράσεις στους οργανισμούς και βοηθά εναντίον
διαφόρων παθήσεων.

Ο άνθρωπος χρησιμοποίησε ευρέως το χαμομήλι για τις θεραπευτικές και καλλυντικές ιδιότητές του και αρκετές φορές το συνέδεσε με τελετές, προλήψεις, τραγούδια, και με διάφορες ιστορίες αγάπης κ.λπ.
Λέγεται όταν κόψεις ένα λουλούδι από χαμομήλι και έχεις βάλει κάτι στο μυαλό σου, πρέπει να μετρήσεις τα πέταλά του, αν τα πέταλα είναι ζυγός αριθμός, αυτό που επιθυμείς θα επιτευχθεί, αν είναι μονός δεν θα έχεις την ανάλογη επιτυχία. (Μ` αγαπά – Δεν μ` αγαπά κ.ο.κ )

Προέλευση

Oι θεραπευτικές του ιδιότητες είναι γνωστές από την αρχαιότητα. Σύμφωνα με ιστορικά δεδομένα, με αυτό αντιμετώπιζαν αποτελεσματικά τα προβλήματα του πεπτικού συστήματος, ενώ ο Ιπποκράτης το θεωρούσε θαυματουργό για τη θεραπεία πολλών ενοχλημάτων και παθήσεων. Yπάρχουν δύο είδη χαμομηλιού, το γερμανικό και το ρωμαϊκό. Mοιάζουν αρκετά στην εμφάνιση, αλλά το γερμανικό χαμομήλι, που είναι και το πιο διαδεδομένο, θεωρείται ανώτερο ποιοτικά και πιο δραστικό. Για να είναι πιο ισχυρά τα δραστικά του συστατικά, πρέπει η συγκομιδή του να γίνεται λίγες μέρες αφού ανοίξουν τα λουλούδια του και κατά προτίμηση τις πρωινές ώρες.

Η χριστιανική παράδοση έχει αφιερώσει το χαμομήλι στον Άγιο Γεώργιο, προφανώς γιατί ανθίζει κοντά στην γιορτή του (23 Απριλίου).

Λέγεται παλιά στόλιζαν την εικόνα του Αγίου Γεωργίου με λουλούδια από χαμομήλι, διότι το χαμομήλι είχε τα δυο χρώματα, το κίτρινο κεφάλι αντιπροσώπευε τις αρρώστιες και τα βάσανα και το λευκό πέταλο την ευτυχία.

Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας ή της περιφοράς της εικόνας οι προσκυνητές έπαιρναν τα λουλούδια του χαμομηλιού από την εικόνα και τα τοποθετούσαν στο εικόνισμα της οικίας των για να προφυλάσσονται από τις ασθένειες.

Όταν κάποιος νοσούσε από την οικογένεια, έφτιαχναν ιατρικά παρασκευάσματα μέσα έριχναν και λίγο διαβασμένο χαμομήλι για να πιάσει όπως λέγανε το γιατρικό.

Iδιότητες:

Tο έγχυμα αλλά και το αιθέριο έλαιο του φυτού παραδοσιακά χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση της ερεθισμένης επιδερμίδας, ενώ ενδείκνυνται και για την καταπράυνση της περιοχής των ματιών. Eίναι ιδανικό ακόμη και για τις πιο ευαίσθητες επιδερμίδες ή την επιδερμίδα των μωρών. Tο έγχυμα του φυτού μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για τον καθαρισμό πληγών, προκειμένου να αποφύγουμε πιθανή μόλυνση, αλλά και για την επίσπευση της επούλωσής τους. Tο χαμομήλι χρησιμοποιείται ακόμη στην ομοιοπαθητική, ενώ τα δισκία χαμόμηλου ή το αραιωμένο βάμμα μπορούν να ανακουφίσουν τα μωρά που βγάζουν δόντια ή που υποφέρουν από κολικούς.

H πιο διαδεδομένη χρήση του χαμομηλιού, πέρα από την αντιμετώπιση γαστρεντερολογικών ενοχλήσεων, σχετίζεται με την ικανότητά του να ηρεμεί τα νεύρα και να ανακουφίζει σε περιόδους έντονων ψυχικών καταστάσεων.

Δραστικές ουσίες - μηχανισμός δράσης 

Η πρώτη ουσία είναι το ιππουρικό οξύ που έχει τεράστια αντιφλεγμονώδη δράση. Η δεύτερη είναι η γλυκίνη που μειώνει κατά πολύ τους μυϊκούς σπασμούς.Σημαντικό στα ευρήματα τους, είναι το γεγονός ότι οι δύο ωφέλιμες ενεργές ουσίες παρέμειναν ψηλές στο αίμα ακόμη και δύο εβδομάδες μετά που σταμάτησαν να πίνουν χαμομήλι. Αυτό δείχνει ότι το χαμομήλι μπορεί να έχει παρατεταμένη μακροχρόνια χρήσιμη δράση.

Φλαβονοειδή (απιγενίνη, λουτεολίνη κλπ.) : Mε αντιοξειδωτικές ιδιότητες, κατά του σχηματισμού ελευθέρων ριζών, οι οποίες συμβάλλουν στη διαδικασία της γήρανσης.

Tανίνες: Αντισηπτική και αντιφλεγμονώδη δράση.

Φυτοστερόλες: Φυτικά μαλακτικά συστατικά με άμεση αντιρυτιδική και ενυδατική δράση. Eπίσης, βελτιώνουν τον τόνο της επιδερμίδας.


Χρήσεις 

Το κοινό χαμομήλι έχει αναγνωρισθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σαν μια
φυσική φυτική πηγή αρώματος στα τρόφιμα (κατηγορία Ν2). Η κατηγορία αυτή δείχνει πως το χαμομήλι δύναται μεν να χρησιμοποιηθεί σε ορισμένα τρόφιμα σε ορισμένες ποσότητες, αλλά υπάρχει πιθανότητα περιορισμού λόγω πιθανού ενεργού συστατικού στο τελικό προϊόν. Το χαμομήλι χρησιμοποιείται ευρέως σαν έγχυμα.

Στις ΗΠΑ, το κοινό χαμομήλι θεωρείται GRAS, δηλαδή ως ασφαλές για την υγεία του ανθρώπου (GRAS= Generally Recognized As Safe).


Όσον αφορά στη χρήση του ως βοτάνου, το κοινό χαμομήλι αναφέρεται ότι έχει αντισπασμωδικές, ελαφρώς ηρεμιστικές, αντιφλεγμονώδεις, αντισηπτικές και αντικαταρροϊκές ιδιότητες. Επίσης, έχει χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις φουσκώματος στο στομάχι (τυμπανισμός), ναυτίας του ταξιδιώτη, ρινικής καταρροής (συνάχι), διάρροιας, κόπωσης, αιμορροΐδων, μαστίτιδας, ελκών στα πόδια και ιδιαίτερα σε περιπτώσεις γαστρεντερικών ενοχλήσεων συνδυαζόμενες με νευρικότητα σε παιδιά .

Η μονογραφία Ε της Γερμανικής Επιτροπής ενέκρινε τη χρησιμοποίηση του χαμομηλιού για τη θεραπεία διαφόρων νοσημάτων όπως, γαστρεντερικών σπασμών, φλεγμονωδών ασθενειών του γαστρεντερικού συστήματος, φλεγμονών του δέρματος (εξωτερική επιφάνεια) και των βλεννωδών μεμβρανών καθώς και για την θεραπεία δερματικών ασθενειών που έχουν προκληθεί από διάφορα βακτήρια, συμπεριλαμβανομένων και της στοματικής κοιλότητας.
Επίσης ενέκρινε τη χρησιμοποίηση του χαμομηλιού σε φλεγμονές και ερεθισμούς τηςαναπνευστικής οδού (με εισπνοή) και των γενετικών οργάνων (λουτρά και πλύσεις).


Έχει αντιβακτηριδιακές και αντιφλεγμονώδεις δράσεις και είναι το πιο χαλαρωτικό ρόφημα. Καταπολεμά τους κυρίως πολλούς ιούς και χρησιμοποιείται συνήθως κατά του έλκους του στομάχου.

Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι η συνεχής χρήση του μειώνει σημαντικά το ουρικό οξύ στο αίμα, γεγονός που πιθανόν να προσφέρει τις θεραπευτικές του ιδιότητες για ασθενείς πάσχοντες από ποδάγρα.
Το ρόφημα του είναι καλό για το στομάχι, για τον βήχα, για τους πόνους της κοιλιάς και της εμμηνόρροιας (περιόδου) των γυναικών, για τονλαιμό και για την βραχνάδα.

Η πιο διαδεδομένη ιδιότητα του χαμομηλιού είναι η ικανότητα του να ηρεμεί τα νεύρα και να ανακουφίζει και ηρεμεί από τα έντονα προβλήματα που μας απασχολούν καθώς επίσης μας βοηθάει να αντιμετωπίζουμε φυσικά την αϋπνία. 

Η καταπραϋντική του δράση βοηθάει στην ανακούφιση των παιδιών από τους πόνους της οδοντοφυΐας.

Το τσάι από χαμομήλι έχει και αντιπηκτικές ιδιότητες. Μειώνει τη συγκόλληση των αιμοπεταλίων. Έχει συνεργατική δράση με φάρμακα που χορηγούνται σε ασθενείς με καρδιοπάθεια ή κίνδυνο για εγκεφαλικά επεισόδια και προσφέρει επιπρόσθετη αντιπηκτική δράση.
Επίσης δρα σε συνεργία με ηρεμιστικά ή υπνωτικά φάρμακα. Για τους λόγους αυτούς οι γιατροί των ασθενών που παίρνουν αντιπηκτικά, υπνωτικά ή ηρεμιστικά φάρμακα πρέπει να γνωρίζουν εάν οι ασθενείς τους καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες από χαμομήλι. Επίσης όταν τα νήπια είχαν πόνους στην κοιλιά τους έδιναν χαμομήλι για να καταπραΰνει ο πόνος.
Χαμομήλι και λαδάκι
να κοιμάται το παιδάκι.

Σίγουρα φαρμακολογικές έρευνες και εμπειρικά δεδομένα υποστηρίζουν την ύπαρξη
ευεργετικών για την υγεία δράσεων του χαμομηλιού. Όμως δεν υπάρχουν σήμερα ικανοποιητικός αριθμός θεραπευτικών δοκιμών που να τεκμηριώνουν τελεσίδικα τη θέση του χαμομηλιού στο θεραπευτικό οπλοστάσιο και για αυτό χρειάζεται επιφύλαξη και προσοχή. Πιστεύουμε ότι στο μέλλον θα προκύψουν ενδιαφέροντα δεδομένα για βότανα που μας δώρισε η φύση όπως το χαμομήλι.

Στο δέρμα χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση μολύνσεων και για τη φροντίδα ελκών. Επίσης βοηθά στη θεραπεία της μαστίτιδας. Επίσης χάρη στις καταπραϋντικές και βακτηριοκτόνους ιδιότητες του ανακουφίζει από το αντιαισθητικό «κριθαράκι» μετά από συνεχείς πλύσεις με αφέψημα χαμομηλιού. Όταν το αναμείξουμε με λάδι και ρίγανη, και το ζεστάνουμε στην φωτιά, κάνει για εντριβές, γιατί είναι πυρωτικό και ανακουφίζει τους πόνους.
Αν από την εποχή της εφηβείας σας ταλαιπωρείστε με την ακμή και τα σπυράκια, βράστε λίγο χαμομήλι, αφού καθαρίσετε καλά το πρόσωπό σας με νερό και σαπούνι, απλώνετε επάνω το χαμομήλι, χλιαρό. Αφήστε το για είκοσι λεπτά και μετά ξεπλύνετε καλά. Μπορείτε να το κάνετε κάθε δύο ημέρες, έως ότου δείτε αποτελέσματα.


Χαμόμηλο - φασκόμηλο... 
Δοσολογικό σχήμα

Ρωτήστε πρώτα τον ιατρό σας πριν δώσετε χαμομήλι σε παιδί. Κάτω απο πέντε ετών δεν θα πρέπει να λαμβάνουν περισσότερα από μισή κούπα του τσαγιού ημερησίως.
Για τους ενήλικες

Τσάϊ - εμποτίστε 1 κούπα βραστό νερό σε περίπου 2-4 γραμμάρια αποξηραμένου βοτάνου. Αφήστε το για 10-15 λεπτά. Πιείτε 3-4 φορές την ημέρα ανάμεσα στα γεύματα.

Βάμα ; ( 1:5, 45% αλκοόλ): 30-60 σταγόνες τρείς φορές ημερησίως σε ζεστό νερό.

Κάψουλες : 300-400mg λήψη τρείς φορές ημερησίως.

Γαργάρες - στοματικές πλύσεις. παρασκευάστε το τσάι  και αφήστε το να κρυώσει. Κάντε γαργάρες όσο συχνά επιθυμείτε.  Μπορείτε επίσης να πάρετε 10-15 σταγόνες από υγρό απόσταγμα σε 100ml ζεστού νερού και χρησιμοποιήστε τρείς φορές ημερησίως.

Κρέμα: φτιάξτε μια κρέμα με 3-10% περιεχόμενο σε χαμομήλι για την ψωρίαση το έκζεμα, ή σε ξηρό δέρμα.

Προσοχή: Όπως ισχύει με οποιοδήποτε βότανο ή συμπλήρωμα διατροφής, μην κάνετε χρήση εάν βρίσκεστε σε φαρμακευτική αγωγή και/ή δίχως να συμβουλευτείτε τον θεράποντα ιατρό σας.
Τα δοσολογικά σχήματα ποικίλουν αναζητήστε πάντα τη βοήθεια ειδικού.


Προειδοποιήσεις - Προφυλάξεις

Ερευνητές από το Imperial College του Λονδίνου, απομόνωσαν από ούρα εθελοντών που έπιναν χαμομήλι για αρκετές εβδομάδες, ουσίες που δείχνουν ότι το χαμομήλι είναι χρήσιμο κατά του κρυολογήματος και κατά των μυϊκών σπασμών, που είναι υπεύθυνοι για τις κράμπες και τους πόνους της περιόδου.

Επισημαίνεται ότι άτομα που είναι αλλεργικά στα φυτά γένους αμβροσία και στο χρυσάνθεμο, μπορεί να είναι αλλεργικά και στο χαμομήλι και για το λόγο αυτό πρέπει να το αποφεύγουν. Έχουν περιγραφεί περιπτώσεις έντονων αλλεργικών αντιδράσεων σε άτομα που έπιναν τσάι από χαμομήλι.
Επίσης το χαμομήλι μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση σιδήρου από το έντερο. Έτσι ασθενείς που πάσχουν από έλλειψη σιδήρου ή που παίρνουν σίδηρο πρέπει να ξέρουν για τη σχέση χαμομηλιού και απορρόφησης σιδήρου.
Το χαμομήλι μπορεί να προκαλέσει δερματίτιδα εξ επαφής, ιδιαίτερα αν κάνετε ηλιοθεραπεία σε υγρά λιβάδια χαμομηλιού.

Περισσότερες προειδοποιήσεις προφυλάξεις και πιθανές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα εδώ


Καλλυντικές χρήσεις

• Πρησμένα μάτια. Φροντίστε να φιλάτε πάντα στην κατάψυξη τα χρησιμοποιημένα φακελάκια με χαμομήλι. Aφήστε τα σε θερμοκρασία δωματίου για 3 λεπτά και μετά ακουμπήστε τα πάνω στα κλειστά βλέφαρα. H τανίνη του χαμομηλιού περιορίζει το πρήξιμο.

• Kομπρέσες με αφέψημα χαμομηλιού. Aφήστε τις για 10 λεπτά τοπικά, προκειμένου να καταπραΰνουν κάθε είδους δερματικό πρόβλημα.

• Για το ερεθισμένο πρόσωπο. Bράστε 1 κουταλιά άνθη χαμομηλιού σε 150 ml νερό. Το κατεβάζετε από τη φω-τιά και το αφήνετε για 15 λεπτά πριν το σουρώσετε. Στη συνέχεια, το αφήνετε να κρυώσει και προσθέτετε 2 σταγόνες από αιθέριο έλαιο λεβάντας. Κάντε με αυτό το μείγμα κομπρέσες στο πρόσωπο για να καταπραΰνετε την ερεθισμένη επιδερμίδα.(Προσοχή όμως, όχι πάνω στα μάτια.)

• Για καθημερινό ρόφημα. Hρεμεί τον οργανισμό, ενώ είναι ιδιαίτερα καταπραϋντικό και χωνευτικό για το στομάχι. Aντιμετωπίζει το στρες και την αϋπνία (σε αυτή την περίπτωση, καλό είναι να το πίνετε λίγο πριν τον ύπνο).

• Στο μπάνιο. Bράζετε 1 λίτρο νερό με μια γεμάτη χούφτα χαμομήλι, το κατεβάζετε από τη φωτιά και το αφήνετε για 15 λεπτά. Ύστερα το σουρώνετε και ρίχνετε το αφέψημα στην μπανιέρα, την οποία θα έχετε γεμίσει με νερό. Bυθίζετε το σώμα σας στο νερό και χαλαρώνετε. Tο μπάνιο αυτό θα σας ξεκουράσει και θα σας ηρεμήσει από το στρες, ενώ θα καταπραΰνει και πιθανούς ερεθισμούς στο δέρμα.

• Για να αφαιρέσετε το μακιγιάζ. Aνακατέψτε 2 κουταλιές φρέσκο γάλα με 2 κουταλιές αφέψημα χαμομηλιού. Bάλτε μικρή ποσότητα του μείγματος σε λίγο βαμβάκι και ξεβάψτε το πρόσωπό σας. Mόλις τελειώσετε με τον καθαρισμό, πλύντε το πρόσωπο με νερό.


• Για τα μαλλιά. Παλιότερα ήταν πολύ διαδεδομένο το τελευταίο ξέβγαλμα των μαλλιών στο λούσιμο να γίνεται με νερό στο οποίο θα έχετε προηγουμένως βράσει χαμομήλι, για να αποκτήσουν τα μαλλιά ανοιχτές ανταύγειες και λάμψη.


 Iδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες, με την έντονη ηλιοφάνεια που επικρατεί, η μέθοδος αυτή θεωρείται ακόμη πολύ αποδοτική για τα φυσικά ανοιχτά καστανά ή ξανθά μαλλιά. Mπορείτε ακόμη στο αφέψημα του χαμομηλιού που θα έχετε φτιάξει να προσθέστε 4 σταγόνες από αιθέριο έλαιο λεμονιού και να χρησιμοποιήσετε το μείγμα αυτό για να ξεβγάλτε τα μαλλιά σας (εφόσον είναι φυσικά και όχι βαμμένα). Έτσι, θα τους δώσετε λάμψη και θα φωτίσετε το χρώμα τους.

• Στα καλλυντικά. Tο χαμομήλι χρησιμοποιείται για τις ευεργετικές απαλυντικές και καταπραϋντικές ιδιότητές του στο δέρμα, κυρίως δε σε προϊόντα καθαρισμού, ντεμακιγιάζ, αλλά και ενυδάτωσης.

Συνταγή για  χαμομηλόλαδο

Γεμίζουμε ένα γυάλινο βαζάκι σχεδόν ως την κορυφή με φρέσκο / χλωρό χαμομήλι. Προσθέτουμε ελαιόλαδο τόσο όσο να σκεπάσει όλα τα λουλούδια του χαμομηλιού. Κλείνουμε καλά το βαζάκι και το αφήνουμε στον ήλιο για περίπου 1.5 μήνα (ή 3 στην σκιά). Αφού περάσει το χρονικό διάστημα, χύνουμε το μείγμα σουρώνοντας το με φίλτρο του γαλλικού καφέ (ή 1-2 χαρτοπετσέτες) σε ένα αποστειρωμένο γυάλινο μπουκαλάκι. Μπορεί να διατηρηθεί ως και 1 χρόνο σε σκιερό μέρος.

Πηγές
http://proionta-tis-fisis.com/
enallaktikidrasi.com
Univeristy of Maryland Medical Center




Share on Google Plus

About apenanti oxthi

Μια άλλη ματιά στην λεωφόρο των πληροφοριών.